Definicja mostka termicznego
Mostek termiczny to obszar w przegrodzie budowlanej, w którym przepływ ciepła jest intensywniejszy niż w sąsiednich strefach. W efekcie temperatura powierzchni wewnętrznej jest tam niższa niż na reszcie ściany — w warunkach zimowych może spaść poniżej punktu rosy, co sprzyja kondensacji pary wodnej i powstawaniu pleśni.
W normie PN-EN ISO 10211 mostki termiczne dzieli się na liniowe (np. narożniki, węzły okienne) i punktowe (np. wsporniki balkonowe). Przy oknach w murowance dominują mostki liniowe.
Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. 2022 poz. 1225) określają wymagania dla współczynnika przenikania ciepła U zarówno dla ściany, jak i dla okna. Jednak węzeł, w którym okno styka się ze ścianą, podlega osobnej ocenie.
Gdzie powstają mostki przy oknach w murze
Ościeże
Ościeże to boczna ściana otworu okiennego. W starym budownictwie murowanym ościeże często nie było ocieplone — rama okienna opierała się bezpośrednio na cegle lub betonie. Taki układ tworzy wyraźny mostek, bo cegła ceramiczna ma współczynnik przewodności cieplnej λ w zakresie 0,3–0,8 W/(m·K), znacznie wyższy niż typowe materiały izolacyjne.
Nadproże
Nadproże przenosi obciążenia ze ściany nad oknem. Tradycyjne nadproża żelbetowe mają λ wynoszące ok. 2,0 W/(m·K). Jeśli nadproże nie jest osłonięte izolacją termiczną od zewnątrz, staje się dominującym mostkiem w górnej strefie okna.
Podokiennik i parapet zewnętrzny
Parapet zewnętrzny z metalu lub kamienia przy nieostrożnym osadzeniu prowadzi ciepło na zewnątrz. Przy parapetach aluminiowych efekt jest wyraźny z powodu bardzo wysokiej przewodności metalu (λ ≈ 200 W/(m·K)).
Wpływ na zużycie energii
Mostki termiczne przy oknach zwiększają liniowy współczynnik strat ciepła ψ (psi). Wartości ψ dla typowych węzłów okiennych w murowance bez ciepłego montażu wynoszą od 0,06 do ponad 0,12 W/(m·K) według danych z europejskich katalogów mostków termicznych (np. Physibel, AtKi). Przy dużej liczbie okien w budynku suma tych strat może stanowić kilkanaście procent ogólnego zapotrzebowania na ciepło.
Diagnostyka — kamera termowizyjna
Badanie termowizyjne wykonywane przy różnicy temperatur wewnątrz/zewnątrz co najmniej 10–15°C pozwala zobrazować rozkład temperatur na przegrodach i zidentyfikować mostki. Polskie stowarzyszenie audytorów energetycznych zaleca prowadzenie takich badań w sezonie grzewczym, najlepiej przy bezwietrznych dniach.
Wynik badania termowizyjnego jest podstawą do oceny, czy mostek przy konkretnym oknie wymaga interwencji remontowej, a jeśli tak — jakiego rodzaju.
Najczęstsze błędy w budownictwie murowanym
- Osadzenie okna w licu muru zewnętrznego bez wywinięcia izolacji na ościeże.
- Stosowanie metalowych kotew montażowych bez przerywacza mostków.
- Nadproże żelbetowe bez warstwy izolacji cieplnej od strony zewnętrznej.
- Szczelina między ramą a ościeżem wypełniona wyłącznie pianką PU bez taśm uszczelniających.
- Brak ciągłości izolacji między ścianą a podokiennikiem.
Dowiedz się, jak wyeliminować mostki termiczne przy montażu okien →